Inwentarz wsi Dietrzkowice z 1767 roku

Home / Artykuły / Inwentarz wsi Dietrzkowice z 1767 roku

Inwentarz sporządzony przez cysterki z Ołoboka powstał w latach 1767-1768. Opisane wsie tj. Łubnice, Dzietrzkowice, Radostów, Chróścin, Mieleszyn i Ochędzyn należały do wyżej wspomnianego klasztoru. W związku z tym poddani musieli wywiązywać się ze swych powinności co znajduje swoje odzwierciedlenie w załączonych tabelach.

Oryginał przechowywany jest w Archiwum Archidiecezjalnym w Częstochowie i znajduje się w księdze oznaczonej KP24.

Zredagowania Inwentarza podjął się Łukasz Mazurek

Inwentarz wsi Łubnice z 1767 roku – LINK

Inwentarz wsi Dzietrzkowice z 1767 roku – LINK

Inwentarz wsi Radostów z 1767 roku – LINK

Inwentarz wsi Chróścin z 1767 roku – LINK

Inwentarz wsi Mieleszyn z 1768 roku – LINK

Inwentarz wsi Ochędzyn z 1768 roku – LINK

Wieś Dzierzkowice do klucza Łubnickiego należąca

W tey wsi koscioł parafialny na cześć y na chwałe Boga w Troycy Swiety Iedynego wystawiony przez IWIME Pannę Ludowikę Kozminską, Abbatyssę Ołobocką w Roku 1753 z niemałym sumptem bo procz Rzemieśnika y innego materyału drzewo za Granicą zakupione niemałym trudem sprowadzone którego struktura bardzo piekna y wspaniała w nim sanktuarium murowane reszta z drzewa suffit z tarcic, ławki stolarskiey roboty. Okna taflowe dachem z szkudeł pokryty w koło słupiną obciągniony tytułem y załozeniem Swietego Jakoba Apostoła zaszecycony do ktorego pasterz czyli pleban od IWMA Abbatyssy bydź powinien sprezentowany; iakez y teraznieyszy u Jm K. Jozef Psarski Dziekan (Chocli ?) w roku 1757 za prezentą IWIme Panny Ludowiki Kozminski Abbatyssy Ołobockiey na to beneficium iest instytuowany.

Przy tym kościele dla większey wygody parafy iest wikary, czyli commendarius Iuratus Ime K Walenty (Klubnicki ?) w roku 1755 to osiadający mieysce czyli officium. Do którego parafy kościoła te zanalezą wsie 1mo wieś Łubnice 2do wieś Dzierzkowice 3tio wieś Radostow 4to Młynow dwa ieden krupka, drugi Bezula. Do tego Beneficium są folwarki te rola za plebanią miedzy rolami z iedney matyszowska a drugiey strony klisiową od płotow aż do granic Łubnickich ciągnąca się przez stay sześć. Druga rola ku Toplinowi między temiż Matyszkową y (Klisiową ?)rolami Trzecia rola ku borowi miedzy tych że rolami, w koncu ku Toplnowi idących iest Łąka u Ławek zwana druga w koncu rol ku borowi w Porębach zwana przy tym iest ogrod przy plebanij w Łubnickim gruncie iest także rola do tey plebanij naleząca Iedna  od konca wsi ku granicom Woycinskim przez stay siedm między rolami Galarskiego z iedney a z drugiey strony Maluszkow druga w koncu wsi idąca od granic Dzierzkoskich przez stay siedm między rolami z iedney arędarzoną a z drugiey strony niezgodową. Iest także łąka iedna pod borem do tey plebanij naleząca procz tych IMc Ksiadz pleban dla swey sufficyencyi bierze mesznego z wsi do parafij nalezących y ze dworu zyta wierteli cterysta czterdziesci miar dwie owsa tylez co wszystko w tabelli opisało się do ktorey summy meszne inkluduie się folwarku Dzierzkowskiego.

Pobudynki na plebanij nowo przez wielmożnego Imć Xiedza Jozefa Piarskiego Dziekana Chockiego a mieysca tego proboszcza wszystkie wystawione pięknie y porządnie z zupełnie zdobiące mieysce to ale niemniey y zaszczycaiące czułość y baczenie Wiekiego pasterza.

Folwark wsi Dzierzkowice

 

W tey wsi dworu nie masz iedynie folwark w ktorym gospodarz y z czeladzią mieszka wiezdzaiąc do niego są wrota ordynaryjnie z tarcic od nich wkoło folwarku idzie płot z żerdzi dartych wierciany dobry. Folwark czyli budynek folwarczny iest duży snopkami pokryty w nim izba dobra porządna w ktorey okno iedno podwoyne z szyb prostych w drewno, piec z kafli prostych drzwi na zawiasach zelaznych z tarcic kuminek y komin lepiony przy ktorey w tele budynku iest komora z izby wychodząc iest sień w tey sieni drzwi dwoie z tarcic iedne w przod drugie w teł y komora mała z tego folwarku ku stodołom idąc są w prawą stronę obory kuliste w raz z kurnikami w których sciany niektóre wypruchniały ale dach dobry pod snopkiem, w nich zamkniecia iest siedmioro do każdego drzwi z tarcic których w obok ku gumnie iest spichlerz stary na nic się niezdający a ku folwarkowi iest karmnik dobry niego niedaleko studnia obcembrowana do niey idą stodoły dwie iedna o trzech sąsiekach dwoch boiskach dobra snopkami pokryta wrota wszystkie do niey z tarcic zamknieciem żelaznym zaopatrzona druga nowo o dwoch sąsiekach iednym boiowisku zbudowana wszelkim co od żelaza nalazy zamknieciem opatrzona w puł deskami w puł snopkami pokryta. Pod tymże samym dachem co y stodoła iest komor dwie iedna na sieczkę druga na plewy. Przy tych stodołach iest spichlerz dobry do ktorego drzwi duplowane stolarsdką robotą na zawiasach żelaznych gwozdzmi żelaznemi wybite przy których zamek żelazny, dobry szkobel y wrzaciądz do kłotki za stodołami w krokow dwiescie iest owczarnia duża porządnie wystawiona wszelkim zamknieciemprzynależycie opatrzona snopkami pokryta do którego Folwarku pola są te Pierwsza  za owczarnią miedzy rolami z edney strony znamcową z drugiey konieckową ciągnie stay iedenascie w zdłusz Drugie pole za Dudą miedzy rolami z iedney Ciełkową a z drugiej strony Dudową ośmią stay ciągnąca się wzdłuż. Iest także pole za Warmuzem między rolami z iedney Cietkową z drugiey strony Dudową szescią stay w zdłusz ciągnące się za Lasotą iest także pole miedzy rolami z iedney Znamca z drygiey strony koniecznki trzecie pole iest ku lasowi miedzy rolami Warmuza y Cietka dziesięcia stay ciągnące się; do tego pola iest druga przeciw tego za drogą ktore i dziś przez stay piecioro ku Łubnickim granicom te wszystkie pola dzielą na trzy folwarki y obsiewają w iednym ozimine w drugim jarzynę, trzeci ugorują; łąki do tego folwarku te nalezą pierwsza Matyszkowa druga formanska, trzecia wolna łąka, czwarta (foytarze ?) łąki piąta Dudowa łąka.

W tym roku na tym folwarku ta krescencya była zyta oziminnego kop sto sześćdziesiąt mędli trzy, przenicy oziminney kop sto cztery medel ieden. Jęczmienia kop pięćdziesiąt siedem, Owsa kop ośmdziesiąt iedna mędli dwa. Grochu wozow sześćdziesiąt ośm tatarki wozow czterdzieści ieden lnu kop dziewięc mędli dwa

 

Przemiar gołego w ziarnie zboża

 

Zyta oziminnego wierteli ośmset czterdziesci y osm przenicy wierteli #ro 19 grochu wierteli piećdziesiat dwa miara iedna tatarki wierteli siedmdziesiąt sześć miar trzy owsa wierteli dwadzieścia dziewieć miar trzy.

Czeladz dla oprzętu inwentarza iest ta gospodarz, gospodyni, dziewka, pastucha, owczarz, stroz, ci wszyscy procz gospodarza biorą solaria y ordynarye takie iakie się opisały w folwarku Łubnickim gospodarz zas corocznie bierze zasług złotych czterdzieści y piwa starey miary beczkę iednę.

Z folwarku tego mesznego do kościoła dzierzkowskiego wydaie się zyta wierteli dwadziescia dwa y owsa tyleż.

Goscince wsi Dzierzkowice

 

W tey wsi iest gościniec ważny duży stary w scianach nadpruchniały reperacyi potrzebujący snopkami pokryty dobry dach na nim a w tym gościńcu iest izba duża sień y komora w sieni. Chlewik mały ku większey wygodzie ludu zgromadzonego iest także wyznaczona chałupa w ktorey szynku pomaga a w tych co rocznie wyszynkowac może piwa stareymiary beczek dwieście pięćdziesiąt: gorzałki starey miary garcy 440 co wykazały regestra ku wiadomości a może y więcey bo rok rokowi nierówny iak y teraznieysze lata w ktorey wszędzie u boga propinacya

 

 Młyny dzierzkowskie

Do tey wsi iest młyn na rzece Prosnie zowiący się Bezula przy sląskiey granicy o dwu kołach ten za rządów Swiętey pamięci Iw Imć Panny Ludowiki zaraz w początkach nowo wybudowany ze wszystkim tak iak y krupka w nim procz młynicy ktora ma wszystek porządek dostateczny do koł dwóch iest izba y komora pod iednym z dachem snopkami pokrytym który posiada Franciszek Bezulka a ten poddał się za dziewkę y z nią w tym ożenił się roku na który młyn podobnież iaj y krupki dzieli się wodą to iest dwie części nań na iśc wody. Trzecia część na młyn śląski nędza zwany w prost młyna bezuli stoiący a do wsi śląskiey Uszyc nalezacy tylko o iednym zbudowanym kole. Daliey przy tym młynie Bezuli iest chlewow trzy w trianguł zbudowanych ieden nowo przełożony dobry dwa stare złe reparacyi potrzebujące stodoła o trzech sąsiekach dobra pogrodki dobre bo nowo w tym roku zbudowane Płaci Młynarz czynszu złotych piećset rocznego Hiberny daie złotych sześćdziesiąt. Pogłownego na dwie raty Złótych szesnaście usługi zadney Dworskiey nieczyni Do tego młyna iest rola obszernia Piaszczysta osobnie graniczką ograniczona. Z łąk do tego młyna należących wziąć może siana pietnaśćie wozow

Sytuacya wsi Dzierzkowice

 

Ta wieś lubo nie tym porządkiem budowana iak Łubnice iednak w swych pobudynkach iest wieś bez przygany. Chałupy w niey porządne stodoły chlewy y inne pobudynki gospodarskiey potrzebie podane wieś nasiadła bo procz osiadłych na rolach iest innych wielu chałupz którychże robocizny niemasz ani czynszu dla tego Inwentarzu opuszczone przy kazdey chałupie w tey wsi podworko pieknie wygrodzone y sadek [WN] u każdey ktorey wsi ninieysza tabella powinność y danine każdego z osobna wykaże

 

 TABELLA

Dzietrzkowice tabela powinności 

Ci wszyscy te posiadaiąci role podług dawnego zwyczaiu y opisu Inwentarza w roku 1753 robią od świętego Woyciecha do Świętego Marcina po dwoygu od Świętego Marcina do Świętego Woyciecha poiedynczo lub pieszo lub bydłem.

Ci sami do tąd prządali po sztuce iedney z panskiego włokna ktorych prześwietne zgromadzenie pani y dziedziczki dobr tych do dawnych w raz z innemi gromadami spuściło zwyczaiów więc eraz prząść będą ze swego łokci dwa z panskiego łokci dwa iak w tabelli.

 

Wolni wsi Dzierzkowice

 

Czynsze

Meszne

Hiberna

Pogłówne

 

Zło

Gro

Szel

Żyto

Owies

Zło

Gro

Zło

Gro

 

 

 

 

wier

mesz

wier

mesz

 

 

 

 

Gościnny Dzierzkowski……………

10

 

 

6

 

6

 

16

 

3

 

Woyt…………………………………

1

3

1

3

 

3

 

24

24

4

 

Gacka………………………………..

1

3

1

3

 

3

 

24

24

4

 

Stępień……………………………….

1

3

1

3

 

3

 

24

24

4

 

Skupień………………………………

1

3

1

3

 

3

 

23

 

3

 

Kostrzewa……………………………

1

3

1

3

 

3

 

24

24

4

 

Kowal…………………………………

1

3

1

3

 

3

 

24

24

4

 

Gołek Sołtys………………………….

1

3

1

3

 

3

 

24

24

4

 

Ci wolni żadney pańszczyzny nie robią, ani daniny nie daią tylko w droge iezdzić powinni do krakowa y gdzie potrzeba bez wszelkiey trudnosci Czynsz Hibernę y Pogłowna według opisu tabelli y meszne wydawać powinni.

 Chałupnicy y komornicy wsi Dzierzkowic

Chałupnicze posiadaią ci
role te powinności czynią

Robocizna pieszo

Przędziwo

Czynsze

Meszne

Hiberna

Pogłowne

Sztuki

Złote

Grosze

Szell

Żyto

Owies

Złote

Grosze

Złote

Grosze

Szell

Wier

Mesz

Wier

Mesz

Machina

2

2

 

12

2

 

 

 

 

12

12

2

 

 

Kęsy

2

2

 

12

2

 

 

 

 

12

12

2

 

 

Zaręba

2

2

 

12

2

 

 

 

 

12

12

2

 

 

Celia

2

2

 

12

2

 

 

 

 

8

8

1

15

 

Wydmuch

2

2

 

12

2

 

 

 

 

12

12

2

 

 

Jurko

2

2

 

12

2

 

 

 

 

16

12

2

29

1

Kusiek

2

2

 

12

2

 

 

 

 

12

12

2

 

 

Caly

2

2

 

12

2

 

 

 

 

11

 

2

 

 

Burey

2

2

 

12

2

 

 

 

 

12

12

2

 

 

Puć

2

2

 

12

2

 

 

 

 

8

8

1

10

 

Zawieia

2

2

 

12

2

 

 

 

 

8

8

1

10

 

Golec

2

2

 

12

2

 

 

 

 

12

12

2

 

 

Urbas

2

2

 

12

2

 

 

 

 

8

8

1

10

 

Malik

2

2

 

12

2

 

 

 

 

1

 

 

12

2

Psuia

2

2

 

12

2

 

 

 

 

1

 

 

12

2

Rogala

2

2

 

12

2

 

 

 

 

1

 

 

12`

2

 

Dalsza kontynuacya

Robocizna pieszo

Przędziwo

Czynsze

Meszne

Hiberna

Pogłowne

Sztuki

Złote

Grosze

Szell

Żyto

Owies

Złote

Grosze

Złote

Grosze

Szell

Wier

Mesz

Wier

Mesz

Chałupnicy

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Filecki

2

2

 

12

2

 

 

 

 

4

 

 

25

1

Trzepacz

2

2

 

12

2

 

 

 

 

4

 

 

25

1

Krystek

2

2

 

12

2

 

 

 

 

1

 

 

12

2

Biedal

2

2

 

12

2

 

 

 

 

11

 

2

 

 

Filecki pastucha

2

2

 

12

2

 

 

 

 

12

12

2

 

 

Derw

2

2

 

12

2

 

 

 

 

11

 

2

 

 

Misiek

2

2

 

12

2

 

 

 

 

24

 

4

 

 

Lasota

2

2

 

12

2

 

 

 

 

4

 

 

24

1

Kowal

2

2

 

12

2

 

 

 

 

12

12

2

 

 

Matyska polowy

2

2

 

12

2

 

 

 

 

12

 

2

 

 

Krawczyk

2

2

 

12

2

 

 

 

 

1

 

 

12

2

Komornicy

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wertes

1

2

 

6

 

 

 

 

 

1

 

 

12

2

Cudak

1

2

 

6

 

 

 

 

 

1

 

 

12

2

Chałupska

1

2

 

6

 

 

 

 

 

1

 

 

12

2

Kostrzewina

1

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Jaśkowa

1

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ustyniak

1

2

 

6

 

 

 

 

 

1

 

 

12

2

Picher

1

2

 

6

 

 

 

 

 

1

 

 

12

2

Twardy

1

2

 

6

 

 

 

 

 

1

 

 

12

2

Duzacki

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

12

2

Wardega

1

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

12

2

A lubo Picher Polowy Małyszka drugi polowy w Tabelli zapisani do czynszu y robociznyto się uczyniło na całey dla wiadomości ale teraz czyniąci usługę Dworu nic nie robią ani czynszu żadnego niedaią.

 

Gromady całey powinności

Gromady całey iest ta powinność Stróżą ustanowić roczniego do Łubnickiego Dworu iemu zapłacić y Ordynaryie czyli wikt bez dokładu Dworskiego obmyślić owce bez dnia prac y one ostrzydz Drogę pobliższą o mil dwie za koleią odprawić.

Chałupnicy zaś y komornicy za koleią do Folwarku Dzierzkowskiego Stróżą odprawić maią lub roczniego ustanowić innych nie maią dla siebie powinności.

 

Obora Dzierzkowskiego folwarku

Krowy pożytkowe

2 Cieluch boczato mroziaty

1mo krowa czarna

3 Cieluch Płowy

2 krowa Brzeziasta

4 Jałowica Płowa

3 krowa Mroziata

5 Jałowica druga Płowa

4 krowa Czerwona Łysa

6 Jałowica czerwono kwiaciata

5 krowa Czerwona kwiaciata

7 Jałowica boczata Siwa

6 krowa płowa

Jaownik w trzecim Roku

7 krowa czerwono Pstra

1 Cieluch Czerwono kwiaciaty

8 krowa płowo kwiaciata

2 Cieluch Płowo boczaty

9 krowa pasiata

3 Jałowica Płowo Boczata

10 krowa czerwona

4 Jałowica Czarna

11 krowa czerwona

5 Jałowica Biała

12 krowa czerwona pstra

6 Jałowica czerwono Łysa

13 krowa czerwona Boczata

Jałownik w Drugim Roku

14 krowa czerwona Łysa

1 Cieluch Pasito Czerwony

15 krowa czarna Łysa

2 Cieluch Czerwony

16 krowa Czerwona

3 Cieluch czarny

17 krowa Boczata Siwa

4 Cieluch Płowo Boczaty

18 krowa Czarna

5 Stadnik Płowy

19 Brzeziata Siwa

6 Jałowica Czerwona

Jałownik w szóstym roku

7 Jałowica Czarno boczata

1 Cieluch Czerwono boczaty

8 Jałowica Siwo boczata

2 Cieluch Czerwono Łysy

Jałownik Roczni

3 Cieluch Czerwony

1 Cieluch czerwonokwiaciaty

4 Jałowica Siwa

2 Cieluch Czarny Łysy

5 Jałowica czerwono boczata

3 Cieluch Czerwony

 

 

6 Jałowica Płowa

4 Jałowica Płowo boczata

Jałownik w piątym roku

5 Jałowica Czerwona

1 Cieluch czerwony

6 Jałowica Czerwono Łysa

2 Cieluch pstro Czerwony

7 Jałowka Płowa

3 Jałowica Czerwona

 

Jałownik w Czwartym Roku

 

1 Cieluch Siwo Boczaty

 

8 Jałowka Czerwona

Opasy

9 Jałowka druga Czerwona

1 krowa kopiata

10 Jałowka Płowa Łysa

2 krowa czerwona Pstra

Stadnik Stary Czerwony

 

Owce Dzierzkowskiey Owczarni

Macior Starych iest……………………………………………………………………………..

#ro

161

Baranow starych iest…………………………………………………………………………

#ro

19

Szkopow czwartoletnich iest………………………………………………………………

#ro

39

Szkopow trzechletnich iest…………………………………………………………………

#ro

63

Szkopow dwuchletnich iest…………………………………………………………………

#ro

85

Maciore dwuchletnich iest ………………………………………………………………………

#ro

99

Szkopow Latosich iest………………………………………………………………………

#ro

75

Maciorek Latosich iest………………………………………………………………………

#ro

78

Tey owczarni wszytkich owiec iest

#ro

610

Droby Dzierzkowskiego Folwarku

Gęsi starych

#ro

10

Gęsi młodych

#ro

30

Jędykow starych

#ro

13

Jędykow młodych

#ro

6

Kaczek Starych

#ro

13

Kaczek młodych

#ro

8

Kur Starych

#ro

30

Kogot Stary

#ro

1

kapłonow

#ro

20

Wszystkich w
Summie iest

#ro

131

Trzoda Dzierzkowskiego Folwarku

Macior Starych iest

#ro

29

Wieprzkow iest

#ro

23

Macior Latosich iest

#ro

6

Wieprzkow Latosich iest

#ro

5

Wszystkiey trzody iest w Summie

#ro

65