Linia Pawła

Paweł Glądała 

  Paweł jest protoplastą naszej linii. Prawdopodobnie urodził się w 1711 roku w Chróścinie.  Odnośnie jego osoby dysponujemy bardzo skąpymi informacjami, które pochodzą z ksiąg metrykalnych parafii w Mieleszynie. Dnia 18 listopada 1759 w parafii Mieleszyn, poślubił Jadwigę Owczarz, pannę pochodzącą z Chróścina.  Kolejny ślub znajdujemy także w zachowanej księdze z Mieleszyna i widnieje pod datą 27 października 1765 roku. Wówczas Paweł Glądała ożenił się z Teresą Kubat. Nasz przodek doczekał się licznego potomstwa. Na podstawie zachowanych materiałów z całą pewnością możemy wymienić:

 

* Franciszka Glądała ur. 1761 roku w Chróścinie, możliwe że w 1787 wyszła za Szymona Wejnerczyka z par. Wójcin.

 

* Tomasz Glądała ur. 1763 r. w Chróścinie a zm. 1824 w Żdżarach par. Wójcin.

 

* Wojciech Glądała ur. 1767 r. w Chróścinie.

 

* Łukasz Glądała ur. 1758 r. w Chróścinie.

 

* Szczepan Glądała ur. 1771 w Chróścinie a zm. 1847 w Kamionce par. Bolesławiec.

 

Znamienny jest fakt, że Paweł jest dość często wymieniany jako chrzestny u dzieci pochodzących z Chróścina.

 

Umarł w Chróścinie w listopadzie 1771 roku, mając wg zapisu 60 lat.

 

Stan zachowanych ksiąg oraz brak ksiąg najbardziej istotnych w naszych badaniach, pozwala snuć pewne przypuszczenia. Zauważyć trzeba że Paweł w chwili ślubu z Jadwigą Owczarz miał ok 48 lat. Z całą pewnością nie była to jego pierwsza żona. Druga sprawa to taka, że w Chróścinie żyli Glądałowie, którzy urodzili się na przełomie 1735-1750 roku. Między innymi wspomnieć tu należy o Mikołaju Glądała ur. ok. 1745 (Data umowna) a zm. w 1817 i Annie Glądała po mężu Kuras. Moim zdaniem Mikołaj i Anna są dziećmi z wcześniejszego małżeństwa Pawła z być może Marianną, która umarła z 1759 w wieku około 56 lat.

 

Tomasz Glądała  

 

Tomasz urodził się w 1763 roku w Chróścinie par. Mieleszyn. Był synem Pawła i Jadwigi z Owczarzów. Umarł 25 kwietnia 1824 r. w Żdżarach, jako włościanin mieszkający w domu pod nr 23.

 

W przypadku Tomasza dysponujemy jedynie źródłami parafialnymi w postaci ksiąg metrykalnych i akt stanu cywilnego pochodzącymi z parafii Mieleszyn, Fałkowice, Woskowice Małe, Gorzów Śląski oraz Wójcin.

 

W bliżej nieznanych nam okolicznościach, Tomasz musiał opuścić rodzinny Chróścin i szukał pracy na Śląsku Opolskim. Możliwe, że było to związane z brakiem możliwości objęcia ziemi po swoim ojcu, która przypadła zapewne starszemu synowi.

 

W 1796 roku w Fałkowicach, Tomasz poślubił Annę Chowaniec a rok później, urodził się pierwszy syn, Daniel. Z obu wpisów dowiadujemy się, że Tomasz był pomocnikiem młynarza lub uczniem młynarskim [są problemy z określeniem znaczenia tych słów].  Zapis małżeństwa Tomasza i Anny różni się nieco od pozostałych wpisów z księgi.  W miejscu, w którym przy innych małżeństwach podaje się wiek zaślubionych, przy akcie Tomasza i Anny widnieje nie odczytana informacja oraz podano miejscowość – Miodary.  

 

 Fałkowice – 1796 – małżeństwo Tomasza i Anny  

Wędrówka Tomasza po pograniczu śląsko – wieluńskim była zapewne związana z chęcią podjęcia pracy. Kolejny raz rodzinę Glądałów spotkać można w Woskowicach Małych gdzie w 1800 roku urodził się drugi syn, Józef. Następne wpisy, informujące o chrztach dzieci Tomasza i Anny znajdujemy w Gorzowie Śląskim. Wówczas małżonkowie zamieszkiwali pobliską Zofiówkę i Tomasz trudnił się pracą w młynie. Ostatni raz, nasz przodek występuje w Żdżarach w 1824 roku.

 

Dzieci Tomasza i Anny z Chowańców:

 

*Daniel ur. 1797 w Zbicy  zm. 1854 w Żdżarach.

*Józef ur. 1801 w Woskowicach Małych zm. 1843 w Lututowie.

* Joanna ur. 1802 w Zofiówce par. Gorzów Śląski.

*Krystian ur. 1806 w Zofiówce par. Gorzów Śląski zm. 1875 w Bolesławiec.

 

Możliwe, że jego wędrówka po Śląsku była związana z kolonizacją fryderycjańską.

 

 

Krystian Glądała

 

Krystian o którym wcześniej pisałem , urodził się w 1806 roku w Kolonii Zofiówka k.Gorzowa Śląskiego. Zmarł w 1872 roku w Bolesławcu.  

 

Gorzów Śląski – 1806 rok – Chrzest Krystiana

W 1829 żeni się z Katarzyną Lis która mieszkała w Bolesławcu przy ulicy Podzamcze.  Między 1830 a 1846 rokiem przychodzi na świat dość liczne potomstwo Krystiana i Katarzyny z czego wieku dojrzałego dożywają jedynie Władysław ur. w 1832 roku, Marceli z 1837 i prawdopodobnie Lucyna z 1846 roku której losy nie zostały jeszcze zbadane.  W okresie kiedy Krystian mieszkał w Żdżarach w aktach stanu cywilnego określany był jako „gościnny” , „karczmarz”. Możliwe że kiedy starszy z braci Daniel, pozostał na gospodarstwie ojca , młodszy musiał szukać zarobku w innym zawodzie. Sytuacja w życiu Krystiana zmieniła się dopiero po ślubie z Katarzyną i przeprowadzką do Bolesławca.

 

 

Fragment aktu małżeństwa Krystiana i Katarzyny z 1829 r.

Rodzina mieszka wówczas przy ulicy Podzamcze, gdzie od XVIII wieku osiedlali się wszelkiego rodzaju rzemieślnicy często partacze, wyrobnicy, najkrócej – osoby szukające szczęścia w mieście. Niestety Bolesławiec jako miasto zaczął  podupadać już w XVIII wieku jednak nadal będąc miasteczkiem przygranicznym, przyciągał do siebie ludność z najbliższej okolicy. Z czasem, stracił na znaczeniu szlak handlowy biegnący przez Bolesławiec co znacznie przypieczętowało upadek miasteczka. Znane są przypadki kiedy jedna osoba chwali się wykonywaniem kilku zawodów by w ten sposób zapewnić poziom życia dla siebie i swojej rodziny.  

Władze Bolesławca dostrzegając rychły upadek miasteczka, na wszelkie sposoby próbowały dźwignąć Bolesławiec z obranej drogi. W całości wchłonięta została królewska wieś Chotynin, dbano o konkurencyjność cechu zaś bliskie położenie przy granicy oraz wytyczenie drogi łączącej Bolesławiec z Byczyną na Śląsku, zatrzymały widmo upadku i dopiero w latach 60tych XIX wieku ponownie pojawiły się problemy. W takiej rzeczywistości przyszło żyć Krystianowi, który widząc możliwości jakie daje dobry zawód, postanowił kształcić jednego z synów na szewca. Zapewne liczne kontakty rzemieślników z ulicy Podzamcze ułatwimy młodemu Władysławowi edukacje na wybrany przez ojca zawód.

 

 Władysław Glądała - Szewc i rolnik

 

Jest to obecnie jedna z najlepiej poznanych postaci w drzewie genealogicznym Glądałów. Władysław urodził się 18 sierpnia 1832 roku w Żdżarach par. Wójcin. W 1854 roku w Bolesławcu ożenił się z Bibianna Armanowską.  Zamieszkanie na ul. Podzamcze w Bolesławcu o której wiemy że była miejscem skupiającym drobnych rzemieślników i wyrobników dało możliwość uczenia się fachu szewskiego od najmłodszych lat. Jako czeladnik szewski występuje w akcie małżeństwa. Jest to dla nas ważna wiadomość ,która pozwala ustalić przebieg jego kariery w cechu.  

 

Początek kariery w cechu, wiąże się z najniższym stopniem czyli uczniem. Wejście do cechu jako uczeń, pozwalało stać się członkiem tej organizacji lecz bez większych uprawnień. W przeciągu 4 tygodni uczeń miał odbyć u majstra próbę, po której orzekano czy dalej kontynuować naukę. Jeśli uczeń wykazywał pewne zdolności, następowało zawarcie umowy między mistrzem a uczniem na przeprowadzenie nauki. Po odbyciu praktyki, mistrz miał obowiązek stawić ucznia przed Urzędem Starszych Cechu w celu przeprowadzenia egzaminu – popisu.  Na tym etapie wymagano od ucznia pokazania tzw. „Listu urodzenia” , często prawego urodzenia rodziców oraz wymagano uczciwości tj. czy nie był karany np. za zabójstwo, kradzież.  W skład Komisji wchodziło dwóch mistrzów a egzamin składał się z dwóch części – praktycznej i teoretycznej. Na etapie praktycznym wymagano od ucznia wykonania jednej sztuki czeladniczej zaś na etapie teoretycznym zadawano pytania z nauki religijnej oraz sprawdzano umiejętność czytania i pisania. Jeśli uczeń sprostał wymaganiom, Urząd Cechu wydawał list wyzwolenia i uczeń wstępował do bractwa czeladników.  Jako czeladnik Władysław występuje w chwili ślubu z Bibianną Armanowską. 

 

 Fragment aktu małżeństwa Władysława i Bibianny z 1854

 

Następnie czeladnik miał rozpocząć praktykę u mistrza który wyrazi zgodę na jego edukację. Postanowienie Namiestnika z 31 grudnia 1816 roku zobowiązywało czeladnika do posiadania książki rzemieślniczej w której umieszczał informacje o przyjęciu do mistrza oraz dalszej jego kariery. Czeladnik bez tej książki oraz pokwitowania od mistrza był uważany za włóczęgę. Po odbytej praktyce , z listem wyzwolenia , książką rzemieślniczą lub świadectwem roboty, powinien zgłosić się do Urzędu Starszych gdzie był przeprowadzony egzamin. Od kandydata na mistrza wymagano wykonanie sztuki mistrzowskiej , która pod dozorem Urzędu bez niczyjej pomocy miała zostać wykonana. Dopiero mistrzowi przysługiwało pełne prawo cechowe. Mógł zajmować miejsce w zarządzie, decydować o normach statutowych, prowadzić warsztat, wykonywać wszelkie roboty. W bolesławieckim cechu, nie musiał być obywatelem miasta. Wśród braci należy wyróżnić dwie grypy mistrzów. Pierwsza to nowo kreowani , rekrutujący się z miejscowych czeladników, druga to posiadający uprawnienia mistrzowskie a tylko ubiegający się o członkostwo.

W Muzeum Ziemi Wieluńskiej są przechowywane materiały dotyczące cechu szewskiego w Bolesławcu. Wśród licznych materiałów jest Regestr braci cechowych z Bolesławca z lat 1777-1926. Nasz Władysław, występuje w regestrze od 1858 do 1876 roku co potwierdza naszą dotychczasową wiedzę.

Prawdopodobnie z chwilą odebrania praw miejskich, Bolesławiec znacznie stracił na znaczeniu i miejscowi rzemieślnicy musieli szukać pracy w innych zawodach lub zmienić miejsce zamieszkania.  Drugą opcję wybrał Władysław i w 1889 roku nabył gospodarstwo rolne we wsi Popowice k.Wielunia. Posiadłość liczyła 4 morgi (208 prętów ziemi) wg miary nowopolskiej i została kupiona od Marianny Krawiec za cenę 300 rubli.  Bardzo ciekawym załącznikiem do aktu notarialnego jest dokument stwierdzający przyłączenie rodziny Glądałów do stanu chłopskiego we wsi Popowice.

 

 Podpis Władysława pod aktem notarialnym z 1889 r.

 

Małżeństwo powołując się na urodzenie się we wsi Żdżary, zameldowanie od 1858 roku we wsi Chotynin oraz pochodzenie chłopskie i wyznanie rzymskokatolickie prosiło społeczność Popowic i przyjęcie ich w swoje szeregi. Na 38 osób uprawnionych do głosowania, udział wzięło 22 z czego tylko dwie były piśmienne. Takim sposobem 6 września 1889 roku rodzina Glądałów weszła do społeczności chłopskiej wsi Popowice.

Niestety Władysław nie cieszył się zbyt długo nowym miejscem zamieszkania. Umarł w 1898 roku. Jego akt zgonu, który znajduje się w księgach stanu cywilnego w Krzyworzece informuje że Władysław urodził się w Miodarach (!). Jak wiemy, prawda była inna. 

 

Niestety choćbyśmy bardzo chcieli , nie odpowiemy na każdą wątpliwość dotyczącą naszych przodków. Takich wątpliwości w historii Władysława jest dość dużo. Wraz z lepszym poznaniem go, namnażają się kolejne problemy. 

 

 

Jan Glądała jest kolejnym przodkiem w naszej linii i jednocześnie ostatnim wspólnym dla obecnie żyjących i znanych nam Glądałów z linii Pawła.  Nie zostały wprawdzie przebadane wszystkie linie boczne we wcześniejszych pokoleniach jak choćby nieliczni potomkowie Daniela lub Marcelego którzy prawdopodobnie zmienili miejsce zamieszkania i obecnie nie jesteśmy w stanie ich odszukać. Liczymy, że ta strona pomoże nam we wspólnym odszukaniu się.

 

Jan urodził się w 1867 roku. Jego akt urodzenia znamy z księgi urodzeń parafii w Bolesławcu. Wraz rodzicami i rodzeństwem u schyłku XIX wieku przeniósł się do Popowic koło Wielunia.  W 1892 roku w Krzyworzece ożenił się z Franciszką Mateusiak córką Antoniego i Brygidy z Łuczaków. W kolejnych latach rodzą się dzieci Jana i Franciszki: w 1892 Stefan, w 1894 Julian, w 1898 Józef. Nie znamy dokładnych dat urodzeń pozostałych dzieci, wiemy że kolejne to Franciszek urodzony w 1902 roku, jego akt chrztu prawdopodobnie znajduje się w księgach parafii w Kadłubiu. Były także dwie córki Michalina i Antonina.

 

W przeciwieństwie do swojego ojca, Jan utrzymywał się z rolnictwa. Nie posiadamy żadnych informacji jakoby trudnił się rzemiosłem.  Występuje tylko w jednym akcie notarialnym z 1921 roku w którym Jan zezwala Towarzystwu Przemysłu Górniczego Praszka-Pilawa na przeprowadzenie na swoim gruncie poszukiwań rudy żelaza lub innych ciał kopalnianych. W zamian za udostępnienie Towarzystwu swojego gruntu Jan otrzymał kwotę 1000 marek (polskich).  Dla nas jako badaczy historii rodzinnej ważne są następujące informacje, działka którą rozporządzał Jan widniała pod nr 45 w tabeli nadawczej we wsi Popowice gm. Kamionka.  Nie było to gospodarstwo które w 1889 roku nabył jego ojciec Władysław bowiem ich działka widniała w tabeli nadawczej pod nr 49.

 

Podpis Jana Glądały pod aktem notarialnym

 

Z opowieści rodzinnych wiemy że Jan wybudował dom w którym po jego śmierci w 1937roku, zamieszkał Julian. Następnie dom ten był zamieszkiwany przez syna Juliana, Bolesława i mieścił się w Popowicach pod nr 88.  W wyniku pożaru w latach 60 tych połowę domu strawił ogień i całość nie została już odbudowana. Część która uległa spaleniu była domem Józefa i Kunekundy z Żubrów,  w części odbudowanej aż do śmierci w 2006 roku mieszkał Bolesław Glądała.